Chùm thơ viết ngày 18 tuổi

By Bùi Tuyết Nhung

Ngày mai...


Ngày mai

Anh rồi sẽ có người khác

Khi chưa hoàn toàn quên em

Quá khứ nhạt nhòa

Không đủ chỗ cho hình em hiện lên

Anh thản nhiên như người không có lỗi


Ngày mai

Em rồi cũng có người khác

Khi chưa hoàn toàn quên anh

Em ghép anh vào người đó để yêu

Lặng thầm

Riêng mình em biết...



Không đề


Tôi còn đâu nước mắt

Khóc chia đau với người

Vừa nói lời yêu tôi

Nhưng bị tôi từ chối

Dù không quay nhìn lại

Tôi vẫn biết người đang

Nhìn theo tôi và khóc

Cho cuộc tình vô duyên


Tôi đi mà không nỡ

Dửng dưng cũng không đành

Bởi ngày xưa tôi cũng

Đắm say nhưng không thành


Tôi đã vắt kiệt cùng

Để khóc tôi ngày ấy

Giờ người đau tôi thấy

Nhưng nước mắt còn đâu???



Cảm ơn anh!


Lại một cuộc tình nữa dở dang

Tôi ngồi nhặt từng tháng ngày xâu lại

Anh là nửa của ai?

Ai là nửa của tôi?


Chắp vá hoài vẫn chẳng thành đôi

Tại tôi?

Tại anh?

Hay tại cuộc đời trắc trở?

Đổ vỡ lần này lần sau dang dở

Trái tim tôi đã vô cảm bao lần


Cuộc tình nào cũng như chiêm bao

Mà hạnh phúc chỉ một mẩu con con chưa nhai đã hết

Còn lại là chát chua đắng đót

Tôi đâm chán ghét cả mình


Cứ mỗi lần đổ vỡ một cuộc tình

Tôi thấy tôi lại nghèo đi một chút

Nghèo niềm tin yêu nghèo nước mắt

Chỉ giàu lên nỗi tiếc nuối vô bờ


Cảm ơn anh!

Cảm ơn những giọt nước mắt không thể khô!



Một mình


Một mình em với anh trong tâm tưởng

Không đủ lấp kín đêm

Trong đêm đầy đen

Trong em đầy anh

Vẫn hoàn toàn đơn chiếc


Đã ngàn lần em xin mình đừng khóc

Đôi lúc vô tình quên

Em để rơi nước mắt

Ngỡ rồi mình vơi anh


Sao không thể là anh

Của tháng ngày bình yên đến lạ

Anh đầy trong em

Em đầy trong anh

Lấp kín những khoảng đen của đêm

Soi vào nhau

Tỏa sáng...

More...

Em là gì giữa bề bộn đời anh?

By Bùi Tuyết Nhung


(Bài copy trên mạng)

Tôi bắt gặp câu hỏi này giữa trùng trùng thông tin trên mạng. Chỉ một câu hỏi đó thôi mà sao nghe xa xót khiến lòng chợt rưng rưng...
Ai đã gửi cho ai câu hỏi như một lời khẩn cầu tha thiết thế? Bi kịch cuộc đời nào ẩn giấu sau câu hỏi nằm lặng câm trên màn hình này? Người được hỏi có biết hay không? Có trả lời câu hỏi đó không hay câu hỏi đã rơi vào hư vô quên lãng?
Tôi cứ tự hỏi tự tưởng tượng ra bao tình huống và vẩn vơ buồn...

Một người bạn đã gửi cho tôi bài thơ mang câu hỏi đó.

Em là gì giữa bề bộn đời anh???

Em biết gọi anh như thế nào đây?
Là bạn ?
Là anh ?
Hay là gì khác ?
Và trong anh ... trời ơi em không biết
Em là gì giữa bề bộn đời anh ?

Gọi thế nào cho thoả nỗi riêng chung ?
Để không ai khổ tâm không ai thấy mình có lỗi
Tất cả tại cuộc đời cuộc đời tự cho mình là rộng rãi
Nhưng rồi cuộc đời có chứa nổi mình đâu ?

Không thể gọi đích danh ta là gì của nhau
Đau lòng em đau lòng anh đau lòng người tội lắm
Nhưng em tin cuộc đời này sâu rộng
Sâu rộng đến vô cùng nên lạc mất hai ta...

(Bùi Tuyết Nhung)

Em biết gọi anh như thế nào đây?

Bởi đối với em anh thân thiết như bạn gần gũi như anh trai nhưng anh cũng làm thức dậy trong trái tim em bao khát vọng mộng mơ của thời thiếu nữ. Anh tượng trưng cho những gì hoàn hảo nhất tốt đẹp nhất mà em mãi kiếm tìm. Em không thể gọi anh chỉ là bạn chỉ là anh bởi tự đáy lòng em khát khao được gọi anh bằng những lời yêu thương say đắm. Em thay tên anh bằng những mĩ từ của con tim: tình yêu của em niềm vui của em nỗi buồn dịu dàng của em...Tất cả những lời đó em chỉ dám thầm thì cho mình nghe em không thể nói ra em phải giữ cho riêng mình

Để không ai khổ tâm không ai thấy mình có lỗi

Sự giằng co của người con gái giữa lý trí và tình cảm giữa tình yêu và trách nhiệm ở đây đã đi đến cao trào. Tình yêu của người con gái lớn quá sâu đậm quá nên nỗi đau cũng tưởng chừng không chịu nổi để trái tim phải thốt lên lời đau đớn xót xa

Và trong anh ... trời ơi em không biết
Em là gì giữa bề bộn đời anh ?

Thấp thoáng ở đâu đây sau lời khẩn cầu tha thiết của người con gái là hạnh phúc của hai gia đình là cái ngưỡng hữu hình và vô hình không thể vượt qua được trong mối quan hệ của hai người. Vì vậy người con gái đã biết kìm nén tình cảm của mình để nhận ra rằng

Không thể gọi đích danh ta là gì của nhau
Đau lòng em đau lòng anh đau lòng người tội lắm

Trong khổ thơ đầu những câu thơ bị cắt vụn vỡ ra nghẹn ngào như tiếng lòng của người con gái. Còn ở khổ thơ thứ hai thứ ba câu thơ lại trải dài miên man theo dòng suy tưởng theo những xung đột nội tâm. Cứ tự hỏi rồi lại tự trả lời nghe thương làm sao. Đã lỡ để lòng mình chênh chao theo tiếng gọi của con tim người con gái ở đây không dám có một lời trách hờn "người ấy" mà chỉ biết trách cuộc đời đã cho mình gặp nhau quá muộn

Tất cả tại cuộc đời cuộc đời tự cho mình là rộng rãi
Nhưng rồi cuộc đời có chứa nổi mình đâu ?

Tự ngàn xưa trong hành trình đi tìm hạnh phúc của loài người có ai thống kê được bao nhiêu người đã tìm thấy nửa kia của mình và bao nhiêu người đã chẳng tìm được nhau giữa

...cuộc đời này sâu rộng
Sâu rộng đến vô cùng nên lạc mất hai ta...

Bài thơ không dùng đến chữ yêu cũng không nhắc đến chữ buồn mà người đọc vẫn cảm nhận được tình yêu vô bờ của tác giả dành cho "người ấy" cảm nhận được cả nỗi đau vò xé con tim của tác giả. Viết được như vậy thật tuyệt vời.

More...

Mùa hoàng hôn

By Bùi Tuyết Nhung

Khi ngày trôi về phía chân trời
Tôi với nhập nhoạng trắng đen ngồi lại
Mùa hoàng hôn...

Ngập ngừng bước chân người về tổ ấm
Mặt chẳng suy tư lòng đầy vương vấn
Người hoàng hôn...

Tôi một mình với ngàn vạn hình dung
Cố vẽ lại những ngày đã qua khác với điều mình trải nghiệm
Tôi hoàng hôn tôi...


More...

Không đề

By Bùi Tuyết Nhung

Chúa phục sinh đêm này
Sao tình mình lại chết
Trên cao Chúa có hay
Xin ban ơn bất diệt

Con từ lâu đã biết
Thân con vốn bụi trần
Xin Người thương cứu vớt
Khỏi kiếp đời trầm luân...

(Bài thơ cũ bị lạc mất phần kết)

More...

Ví dụ

By Bùi Tuyết Nhung

 

Ví dụ chúng mình yêu  nhau

Khi anh đã thuộc người khác

Và em không còn đơn độc

Long đong tìm nửa của mình

Chỉ ví dụ thôi nghe anh

Ví dụ chúng mình như thế

Thì anh ơi anh có thể

Dành cho em chút yêu tin


Mỗi người chỉ một trái tim

Tình yêu lại nhiều màu sắc

Nhưng tự đáy lòng em biết

Em yêu anh hơn yêu người


Đành thôi trách tại ông trời

Se duyên mà không buộc phận

Nên hai chúng mình lận đận

Gần nhau mà vẫn xa nhau

More...

Ví được một lần

By Bùi Tuyết Nhung

Ví được một lần ngồi khóc cho nhau
Khóc cho ngày xưa dại khờ nông nổi
Có bao điều chưa ai người kịp nói
Chưa ai người kịp hiểu: Vì sao

Vì sao không mãi là của nhau
Như câu ước thề trong buổi đầu gặp gỡ
Vì sao tình yêu chúng mình dang dở
Đang mặn nồng say đắm thế bỗng nguôi vơi

Vì sao anh chưa quên được tôi
Và tôi nữa quên anh sao thật khó
Ngàn vạn người yêu nhau giản đơn như thể
Chưa một lần hiểu được những cơn đau

Nhưng có lẽ chẳng cần hiểu gì đâu
Biết lầm lỗi nhưng vì chưa khóc được
Nên suốt tháng năm tôi vẫn hoài nguyện ước
Được một lần ngồi khóc cho nhau...

Hà Nội 2002

More...

Sài Gòn ngày 30-5-2006

By Bùi Tuyết Nhung

 

Con Thu Giang yêu quý!

Mẹ Thu vừa gọi điện thoại cho dì bảo rằng trong bữa cơm trưa nay đang ăn con bỗng khóc. Khi bố Dũng hỏi con bị làm sao con sụt sùi trả lời rằng: "Con nhớ dì Nhung. Sao lâu rồi dì Nhung không về đưa con đi chơi?". Cái lý do khóc của con đã làm cả nhà thở phào nhẹ nhõm và cười vang.


Ngày Thiếu nhi năm nay dì ở cách xa con hơn ngàn cây số không thể về đưa con đi chơi nhà bóng với em Cò được. Nhớ con dì đi siêu thị mua đồ để gửi cho con. Dì vừa đi về  có mua cho con rất nhiều sách tô màu  chuyện tranh bánh kẹo và cả một con Ðôrêmon bằng nhựa để con đựng tiền tiết kiệm. Chắc không lâu nữa con sẽ nhận được.


Năm nay con vào lớp một rồi nhớ đi học phải ngoan và học chăm khi dì về dì sẽ lại đưa con đi công viên. Con vào lớp một sẽ có cô giáo mới nhiều bạn mới vì thế con phải chăm chỉ nếu không sẽ thua điểm các bạn. Dì không muốn thấy cháu Giang "xù" của dì không có giấy khen để về khoe với ông bà nội ngoại.


Khi con vào lớp một các thầy cô sẽ dạy cho con biết đọc biết viết. Biết đọc biết viết rồi con hãy viết thư cho dì nhé viết để kể cho dì nghe về thầy cô trường lớp và các bạn của con. Lúc ấy con cũng sẽ đọc được thư của dì. Dì sẽ gửi thư cho con mỗi tuần mỗi tháng. Dì sẽ luôn ở bên con như khi con còn bé. Mặc dù bây giờ dì không có nhiều cơ hội để đến đón con sau mỗi buổi học như hồi con học mẫu giáo. Dì đã ở rất xa rồi. Dì rất nhớ Thu Giang nhớ những đêm dì đã buồn ngủ rồi mà Giang cứ bắt dì đọc truyện làm dì phát chán. Nhớ những lần đi ăn ốc thấy gần hết ốc Giang bốc trước mấy con để giữ phần. Nhớ cả những buổi dì đưa Giang đi ăn sáng hỏi ăn gì Giang bảo: "ăn gì cũng được dì ạ". Nhưng khi dì kể tên món ăn con cứ lắc đầu bảo chán hoặc lại buông xuôi: "cũng được". Mãi đến khi dì hỏi bố Dũng bố Dũng bảo: "Kiểu này chắc cháu dì thích ăn gà tần rồi". Dì hỏi Giang Giang vui vẻ nhận lời ngay. Hóa ra con biết đó là món ăn đắt tiền nên không dám đòi ăn. Rồi cả những lần con đòi đi chợ với dì dì hỏi con muốn ăn món gì con lại nói "món gì cũng được" nhưng mắt cứ nhìn vào rổ tôm to của bà bán hàng... Còn biết bao nhiêu chuyện ngộ nghĩnh khác con làm dì nhớ đến nao lòng.

Một hai năm nữa khi con lớn hơn một chút dì sẽ đón con vào Sài Gòn chơi với dì với em bé của dì. Dì sẽ lại đưa con đi chơi nhà bóng. Mà trong này không chỉ có nhà bóng thôi đâu còn rất  nhiều trò chơi thú vị khác. Khi nào con nhớ dì con hãy mở tập ảnh chụp mẹ Thu con và dì đi chơi công viên thú ở Hà Nội ra xem. Dì vẫn còn buồn cười vì con không chịu gọi là con "đà điểu" mà cứ khăng khăng là con "đại biểu".

Mẹ Thu sắp sinh em bé con sẽ lên chức chị. Lên chức con sẽ vất vả hơn nhiều. Con phải nhường đồ chơi cho em phải biết dỗ dành em lúc em khóc chơi với em khi bố mẹ vắng nhà. Lên chức nghĩa là con không có thể nhõng nhẽo ông bà bố mẹ các cô dì như trước được. Con phải ngoan ngoan vâng lời người lớn thì sau này em bé mới giống con biết nghe lời người hơn tuổi. Con hãy học thật chăm thật giỏi để còn đọc truyện tranh cho em bé nghe kể cho em bé câu chuyện "Con ốc xanh" con đã học ở trường mầm non mà mỗi khi dì về con vẫn thường kể cho dì nghe. Con phải dạy cho em những điều con đã được học ở ông bà cha mẹ các cô các dì cả những điều con đã được học trường ở lớp.


Dì viết chừng này mẹ Thu đọc cho con nghe chắc cũng đủ mệt rồi. Khi nào con tự đọc được dì sẽ viết thư cho con dài hơn viết nhiều thư hơn. Con nhớ lời dì không được cãi lời cha mẹ thầy cô không được cãi nhau với bạn bè. Ngày nghỉ phải nhắc cha mẹ đưa con xuống thăm ông bà nội ngoại cho ông bà đỡ buồn. Dì chúc Thu Giang học giỏi và ngoan.

Dì Béo

More...

Sợi tóc

By Bùi Tuyết Nhung

Phạm Đình Ân

Em tặng tôi sợi tóc của em

Rồi ngày tháng vèo trôi em không nhớ nữa

 

Năm mươi năm sau

Khi tìm được về chốn cũ

Tôi gặp một bà già tóc bạc

Tôi tặng bà sợi tóc

 

Bà khóc

Sợi tóc vẫn còn đen


 

Với bốn mươi chín âm tiết chia thành chín dòng không cân xứng làm nên một bài thơ có dáng dấp một cấu trúc tiểu thuyết truyền thống bài thơ Sợi tóc của Phạm Đình Ân tạo ra ba khoảng trống (nếu coi vị trí phân đoạn các khổ thơ là khoảng trống).

Khoảng trống đầu tiên trong bài thơ là khoảng trống nối giữa quá khứ với tương lai. Quá khứ có gì? Chẳng có gì đặc biệt ngoài việc người con gái tặng cho người con trai một sợi tóc rồi cô vô tình quên mất. Năm mươi năm sau người con trai (khi ấy hẳn đã luống tuổi) tìm về nơi cũ gặp một bà cụ anh tặng bà sợi tóc mà anh đã gìn giữ từ ngày xưa.

Năm mươi năm trời đằng đẵng một quãng thời gian khá dài so với đời một con người một quãng thời gian đủ để làm thay đổi lớn lao sâu sắc tất cả những gì song hành với nó. Vì vậy có thể coi khoảng trống đầu tiên trong bài thơ chính là khoảng trống của sự nuối tiếc trăn trở của nhân vật tôi trước sự bào mòn khắc nghiệt của tạo hóa. Đồng thời có thể coi khoảng trống đó là sự trôi chảy của thời gian của số phận. Đây quả là một khoảng trống đáng sợ chứa đựng ko chỉ niềm vui sự may mắn mà rất có thể còn đầy mất mát khổ đau.

Khoảng trống thứ hai là khoảng trống giữa tương lai với tương lai hay nói cách khác đó là khoảng trống của hiện tại. Nếu coi khoảng trống đầu tiên là quá trình vận động của thời gian kéo dài trong suốt nửa thế kỷ thì khoảng trống thứ hai là quá trình chuyển dịch về không gian. Cả hai cùng nhằm dẫn giải cho phản ứng của nhân vật bà già ở phần cuối cùng phần ngắn nhất của bài thơ và cũng là nơi gây xúc động nhất khiến người đọc không khỏi bàng hoàng. Bà khóc vì lẽ gì? Vì sự vô tình của mình? Vì sự nặng tình đến kỳ lạ khó tin của người đàn ông mà bà bất ngờ vừa gặp? Hay vì bao nhiêu điều khác nữa? Có thể nói đó là phức tạp của cả hai nhân vật em và tôi bởi vì một khoảng trống không phải ở sau câu nói mà là ở phía sau hành động là hành động lặp lại của quá khứ. Ngày xưa em tặng tôi sợi tóc của em. Nay gặp lại tôi lại là người tặng lại chính em kỷ vật đó. Hành động trong quá khứ được lặp lại hay những yêu thương khổ đau mất mát của quá khứ đang trở lại?

Khoảng trống thứ ba là khoảng trống gây cho người đọc không ít bất ngờ. Khoảng trống giữa hai phần ngắn nhất trong bài chứa đựng những thông tin rời rạc tưởng như chẳng hề ăn nhập gì với nhau:

Bà khóc

Sợi tóc vẫn còn đen

Khoảng trống nằm đằng sau tiếng khóc của nhân vật bà cụ chứa đầy những âm than him lặng. Bà khóc. Tác giả chỉ tiết lộ đơn giản thế thôi như để nhường cho bạn đọc đẩy hết cảm xúc về phía bạn đọc. Tác giả có vẻ như là vô cảm lạnh lung hầu như là lặng thinh để rồi khiến bạn đọc có cảm giác rằng tâm trạng cảm xúc của nhân vật bị dồn nén lại nhiều hơn. Sự dồn nén ấy khiến nỗi đau thành ra vô cùng vô tận. Nỗi đau vô hình ẩn sau tiếng khóc vô thanh tiếng khóc ấy dường như chỉ bật ra từ nội tâm. Đây là khoảng trống chứa chất nhiều nhất xúc cảm của nhân vật những xúc cảm đan xen giữa quá khứ hiện tại và tương lai. Ngoài ba khoảng trống căn cứ vào khoảng cách văn bản vật chất giữa các khổ thơ vừa kể trên bài thơ còn có một khoảng trống đặc biệt nữa. Đó là khoảng trống chung là khoảng lặng trống nằm ngòai văn bản vật chất của bài thơ. Khoảng lặng trống này là khoảng lặng trống vô cùng vô tận. Nếu cả ba khoảng trống được lấp đầy bởi tâm trạng cảm xúc của nhân vật được lấp đầy bởi sự vận động chuyển dịch của thời gian và không gian được lấp đầy bằng âm thanh im lặng của tiếng khóc thì ở khoảng lặng trống chung cuối cùng cao hơn này chúng ta cảm nhận có thêm cả sắc màu lấp vào trong đó. Đó là màu đen của sợi tóc. Một màu đen nằm ngoài quy luật khắc nghiệt của tạo hóa. Đó là màu đen không làm tối đi khoảng trống trong bài thơ mà làm sang rõ hơn tất cả từ những nghi ngờ trong quá khứ đến sự phũ phàng của ngày gặp lại. Vì thế khoảng lặng trống này tuy có nhiệm vụ kết thúc bài thơ nhưng lại mở ra thật nhiều những khoảng lặng trống đầy tâm trạng nỗi niềm khác trong lòng người đọc xui giục người đọc cùng sang tạo cùng lý giải.

Đọc Sợi tóc chúng ta thấy từ khoảng trống đến khoảng lặng trống là một quá trình phát triển về chất của tư duy thơ hình tượng thơ khiến tác phẩm đạt tới tầm khái quát hóa nghệ thuật cao hơn.

Bùi Nhung (viết lời bình)

(Bài đăng trên báo Văn nghệ số 36 ra thứ 7 ngày 6-9-2008)

More...

Thơ ám cuộc đời thực

By Bùi Tuyết Nhung

Mắt mẹ

Rừng chiều
Từng đôi chim rập rờn về tổ
Búi lùi vào mây
In trong mắt mẹ vợi trông
Còn ai đi hái măng rừng?

Tôi đã qua bao phố phường
Đã gặp bao người quen - lạ
Không thấy ai có đôi mắt giống như mắt mẹ

Đôi mắt chỉ toàn núi
chỉ toàn lá
và đường chân trời...


Không đề

.......

Con không muốn cứ mỗi ngày khi con một lớn khôn
Là tóc mẹ tóc dì lại bạc đi
Lại thêm một nếp nhăn trên gương mặt thiếu phụ
Người ta bảo chị em con giống mẹ
Chưa chồng
Mắt đã vọng phu

Mẹ ơi bốn bên là sương mù
Mẹ có thấy gì không
Mà sớm chiều mẹ kiên tâm chờ đợi?



Tự dưng quên mất phần đầu bài thơ viết tặng Nguyễn Hồng Nhung. Bài thơ viết đã 7 năm từ lúc chị hắn chưa lấy chồng cho đến lúc chị lấy chồng có con và chia ly. Hôm Nhung báo tin mình thấy hoảng quá. Không nhẽ những câu thơ viết ra cứ ám vào cuộc đời thực linh nghiệm như thế sao?
Bài thơ viết tặng bồ cũ có đoạn kết:
Cảm ơn chín phương trời đất
Cho ta duyên nợ với người
Mong kiếp này đừng trả đủ
Để kiếp sau lại sánh đôi.
Ba năm sau mỗi thằng một nơi thật. Những bài thơ tặng cho những người bạn khác cũng thế rồi kết cục như dự báo.
Hơn một năm nay cứ trăn trở muốn viết một bài thơ tặng chồng mong nói ra những tình cảm mình dành cho hắn. Nếu thơ ám cuộc đời thực thế này thì chả viết cho xong.

More...

Gọi mùa

By Bùi Tuyết Nhung

Tôi đứng giữa mùa mưa khóc gọi ngày nắng hạn
Về đi về đây cho ấm lại tháng ngày
Nhớ mang giùm ánh mắt ấy thơ ngây

Nhớ mang giùm tiếng cười ấy trong veo
Rót vào tôi bốn mùa đầy khắc khoải
Những năm tháng đã qua có cách gì trở lại

Mùa ở đâu có nghe lời tôi gọi
Hay mải vui tri âm ở tận phương nào
Nhớ nhắc đến tôi trong câu chuyện mở đầu...

More...